Bart FM Droog met nieuwe bundel

Hij leek rustiger geworden, bedachtzamer. Maar dat is schijn. Bart FM Droog blijft een ‘angry young man', wel ouder, niet sadder. Hij beleefde een keerpunt en nu is er een nieuwe bundel.

De indruk van een rustiger bestaand wordt bevestigd door de titel: ‘Veldheer en andere liefdesgedichten'. Liefdesgedichten? Bij Droog? Het had gekund. De eerste Stadsdichter van Groningen (2002-2005) leeft immers een ander leven dan een paar jaar geleden. Toen woonde hij op in een rommelig huisje in De Oosterpoort en sloot zich zelfs een tijdlang af van de buitenwereld. Hij had genoeg van alles en iedereen, het gezeur en gezeik. Nu woont hij samen in Eenrum en meldt op zijn blog zelfs hoe de pompoenen er bij staan. Van buitenstaander tot een door het goede leven ingekapseld mens. Zoals gezegd, niets is wat het lijkt: “Het verkoopt gewoon beter als je vermeldt dat er liefdesgedichten in staan. Vandaar.”

Dat wat er in staat over intermenselijke relaties ligt inderdaad ver van bouqetpoëzie en is herkenbaar als Droog: rauw, to the point en vooral van de lust. De bundel bevat een greep uit wat de man vandaag de dag bezighoudt. In de hoofdstukken ‘Veldheer', ‘Iran', ‘Na de slag', ‘Over vogels, bomen en boeken', ‘Drenthe', ‘Groningen' en ‘Coda'. De liefde ja en het landleven, maar dood en verderf zijn in ruime mate voorhanden, evenals de oorlog, kernachtig verwoord met kut, kloten en fuckin', al wordt de poëzie daarmee tekort gedaan. Ondanks de heldere directheid lijkt zijn poëzie taliger geworden.

De nieuwe bundel wordt zaterdag vanaf drie uur, Valentijnsdag, gepresenteerd in Boekhandel Van der Velde. Droog wordt geïnterviewd door Tsead Bruinja, die tevens een verrassingsprogramma samenstelde. Veldheer en andere liefdesgedichten is de vierde bundel van Bart FM Droog (1966), waarin Droog volgens de aankondiging: ‘zowel slachtoffer, ooggetuige als dader is, met allerlei nevenpersonages, van Napoleon tot paus Benedictus XVI'.

Ontroerend ook. Zoals de verwijzing naar ‘Oom Niek' in ‘Dwangzwanger'. “Niek is de oudste broer van mijn vader, die naar Duitsland moest en uiteindelijk in concentratiekamp Oranienburg belandde. Sinds het laatste oorlogsjaar is hij vermist. Hoewel hij werd doodverklaard is mijn vader zijn hele leven op zoek geweest. Hij reisde veel en overal waar hij Duitsers tegenkwam vroeg hij of ze Niek Droog kenden.

” Bart FM Droog debuteerde in 1998 met ‘Deze dagen'. Daarna verschenen ‘Benzine' (2000) en Radio-actief (2004). Hij werd vooral bekend met Dichters uit Epibreren (Johnny van Doornprijs 2003) en met zijn online poëziedagblad Rottend Staal. Toen Gerrit Komrij in 2004 vervroegd terugtrad als Dichter des Vaderlands organiseerde Droog een tussentijdse verkiezing die werd gewonnen door Simon Vinkenoog. Hij was bij de jongste verkiezing campagneleider van Tsead Bruinja.

“Tussen deze en de vorige zitten bijna vijf jaar, ja. Al verschenen in 2005 wel de bibliofiele uitgaven ‘Voorgoed voltooide Tijd' (De Hondsrug Pers), met gedichten voor eenzame doden en ‘Het Cahier L.', geschreven in opdracht van Antwerpen World Book Capital. Ik hou er wel van, een lange tijd. Dan kunnen de gedichten wat bezinken.”

Dat gezegd hebben kondigt Droog aan dat volgend jaar een bundel verschijnt met zijn gedichten die hij maakte als Stadsdichter van Emmen. Opvallend is ook de wisseling van uitgever. Van Passage naar De Contrabas: “Ik had de indruk dat de interesse bij Anton Scheepstra er niet was. Hij informeerde nooit eens hoe het er mee stond. En er zijn wat dingetjes gebeurd. Voor een gedicht voor een bloemlezing met TT-gedichten werden we afgescheept met een entreekaartje. Ook voor de presentatie van ‘Zeuvendaagse – Wandelen met schrijvers door Drenthe' kregen we geen vergoeding. Ik ben daarom naar De Contrabas gegaan. Dit voelt beter. Ik heb voor het eerst een serieuze redactie. Van een redacteur als Chrétien Breukers krijg ik te horen als een gedicht bagger is.”

Ook de verhoudingen met de collega's van Dichters uit Epibreren lijkt bekoeld, maar volgens Droog is de groep ‘slapend'. “Er is wel contact met Jan Klug. Met Tjitse Hofman iets minder. Hij gaat veel zijn eigen gang en dat gaat heel goed.”

Met dichteres Diana Ozon en gitarist Wil Schmal vormt hij De Drie Boeddha's. Die groep maakte ook al een cd, Voorbindbuik, maar is volgens Droog anders: Epibreren is veel meer gestoeld op improvisatie. Schmal maakt composities op gedichten. Dat ligt veel meer vast. Wil kan dat ook wel, maar Diana is daar minder op gericht.”

Ook zijn reis naar Iran is verwerkt in twee gedichten: ‘Naar Iran' en ‘Geweten'. Hij was daar met collega's op uitnodiging van het Ministerie voor Cultuur en Religieuze Leiding: “Een heel fout ministerie natuurlijk, maar ik ben er wel heen gegaan. Ik wilde het met land met eigen ogen zien. Bovendien was er een dichtersfestival voor het Perzisch taalgebied. Teheran is een heel moderne stad, te vergelijken met Londen, Moskou. Er lopen vrouwen met hoofddoeken, maar niet het hele gezicht is bedekt. Daaronder zie je westerse kleding en de meest moderne schoenen. De hoofddoek is verplicht, maar daar bestaat ook wel weerstand tegen. Ik had er niet een overdreven gevoel van angst. In Saoedi-Arabië mogen vrouwen zelfs geen auto rijden, terwijl dat een bondgenoot van Nederland is. Condoomgebruik wordt er gepropageerd. Dat zie in Vaticaanstad nog niet gebeuren. Daarom ook een gedicht als ‘Pastores Futuant', wat ‘laat de herders neuken' betekent. Want waarom zou ik perse een anti-islam gedicht moeten schrijven?”

De Tweede Wereldoorlog fascineert eveneens en klinkt in veel poëzie door. Bart FM Droog is bezig met een onderzoek naar de Britse verliezen tijdens de luchtoorlog boven Nederland in mei en juni 1940. “Er is hevig gevochten en er zijn veel Engelsen gesneuveld. Ook Fransen trouwens. Wat ik vind zet ik op internet. Dat heeft een doel: nabestaanden informeren wat er precies is gebeurd. Die fascinatie voor die oorlog kan ik niet zo goed verklaren. Ja, de strijd tussen goed en kwaad, het zwart/wit, de extreme ervaringen. Mijn vader was oorlogsinvalide en getraumatiseerd, maar dat is geen verklaring. Geen van mijn broers of zussen deelt mijn interesse. Voor mijn moeder, door wie ik grotendeels ben opgevoed, was het overigens de meest leuke tijd van haar leven. Ze woonde in een gebied waar geen hongersnood was en ervoer die periode als avontuurlijk. Na schooltijd gingen ze zelfs handgranaten gooien.”

Herman Sandman